Beleggen in goud en zilver: zekerheid en kansen in een onzekere wereld

In een wereld waarin de schulden blijven oplopen, de geldhoeveelheid groeit en geopolitieke spanningen regelmatig de financiële markten beheersen, zoeken steeds meer beleggers naar manieren om hun vermogen te beschermen. Goud en zilver spelen daarbij al eeuwenlang een bijzondere rol. Waar aandelen afhankelijk zijn van bedrijfsresultaten en obligaties van de kredietwaardigheid van hun uitgever, vertegenwoordigen edelmetalen een tastbare waarde die niet zomaar kan worden bijgedrukt.

Maar goud en zilver zijn meer dan alleen een veilige haven. Beide edelmetalen hebben hun eigen kenmerken, kansen en risico’s. Juist de combinatie maakt ze interessant voor beleggers die hun vermogen op lange termijn willen behouden én willen profiteren van toekomstige ontwikkelingen.

Goud: een betrouwbare waarde door de eeuwen heen

Goud heeft een unieke positie binnen het wereldwijde financiële systeem. Al duizenden jaren wordt het edelmetaal gebruikt als betaalmiddel, vermogensreserve en symbool van rijkdom. Hoewel onze moderne economie tegenwoordig draait op papiergeld en digitaal geld, is de rol van goud allerminst uitgespeeld.

Integendeel. Centrale banken houden wereldwijd grote goudreserves aan en verschillende landen hebben hun voorraden de afgelopen jaren uitgebreid. Dat is geen toeval. Goud kent namelijk geen tegenpartijrisico wanneer het fysiek en zonder financiering wordt aangehouden. Het is niet afhankelijk van de betalingsverplichtingen van een bank, onderneming of overheid.

Daarmee onderscheidt goud zich fundamenteel van veel andere financiële bezittingen. Een aandeel kan waardeloos worden wanneer een onderneming failliet gaat, terwijl een obligatie risico loopt wanneer de uitgever zijn verplichtingen niet kan nakomen. Goud blijft daarentegen een schaars en wereldwijd verhandelbaar edelmetaal, al kan de marktprijs natuurlijk aanzienlijk schommelen.

Voor veel beleggers is goud daarom geen belegging waarmee zij op korte termijn maximale rendementen proberen te behalen, maar vooral een middel om koopkracht en vermogen over langere perioden te beschermen.

De groeiende geldhoeveelheid maakt goud aantrekkelijk

Een belangrijke reden waarom beleggers goud kopen, is de voortdurende uitbreiding van de geldhoeveelheid. Sinds het loslaten van de koppeling tussen de Amerikaanse dollar en goud in 1971 kunnen centrale banken en commerciële banken de hoeveelheid geld in omloop vergroten zonder dat daar een overeenkomstige hoeveelheid goud tegenover hoeft te staan.

Door kredietverlening, begrotingstekorten en monetair beleid groeit de geldhoeveelheid op lange termijn. Wanneer de hoeveelheid geld sneller toeneemt dan de productie van goederen en diensten, kan dit bijdragen aan inflatie en een afnemende koopkracht van valuta.

Goud kent een heel andere dynamiek. De wereldwijde bovengrondse goudvoorraad groeit jaarlijks slechts beperkt door nieuwe mijnproductie. Het winnen van goud is bovendien kostbaar, tijdrovend en steeds complexer.

Die relatieve schaarste vormt een van de belangrijkste argumenten om goud aan te houden. Waar de hoeveelheid euro’s en dollars in de economie sterk kan toenemen, blijft de uitbreiding van de goudvoorraad relatief beperkt.

Dat betekent niet dat goud ieder jaar bescherming biedt tegen inflatie. Op korte termijn spelen ook de rente, de dollarkoers en het sentiment op financiële markten een belangrijke rol. Over langere perioden kan goud echter een waardevolle aanvulling vormen op een vermogen dat grotendeels uit financiële bezittingen bestaat. 

Zilver: edelmetaal met een industriële toekomst

Hoewel goud vaak de meeste aandacht krijgt, biedt zilver een minstens zo interessant verhaal. Zilver combineert namelijk twee eigenschappen: het is zowel een monetair edelmetaal als een belangrijke industriële grondstof.

Vanwege zijn uitstekende elektrische en thermische geleidbaarheid is zilver onmisbaar in tal van technologische toepassingen. Het wordt onder andere gebruikt in zonnepanelen, elektronica, elektrische voertuigen en elektrische infrastructuur.

De verdere elektrificatie van de economie en de groeiende behoefte aan geavanceerde technologie kunnen de industriële vraag naar zilver ondersteunen. Tegelijkertijd is het aanbod niet eenvoudig op te voeren.

Een groot deel van de wereldwijde zilverproductie ontstaat namelijk als bijproduct van de winning van andere metalen, zoals koper, lood en zink. Hierdoor reageren zilvermijnen niet altijd direct op een hogere zilverprijs. Zelfs wanneer de vraag sterk toeneemt, kan het jaren duren voordat er voldoende extra productie beschikbaar komt.

Die combinatie van industriële toepassingen en een relatief inflexibel aanbod maakt zilver interessant. Tegelijkertijd is zilver daardoor gevoeliger voor economische schommelingen. Wanneer de wereldeconomie vertraagt, kan de industriële vraag afnemen.

Waarom zilver sterker kan stijgen dan goud

Goud en zilver bewegen vaak in dezelfde richting, maar zilver kent doorgaans grotere koersuitslagen. Dat komt onder andere doordat de zilvermarkt aanzienlijk kleiner is dan de goudmarkt.

Wanneer beleggers massaal edelmetalen kopen, kan een relatief beperkte kapitaalinstroom in zilver al een grote invloed hebben op de prijs. In perioden waarin de belangstelling voor edelmetalen sterk toeneemt, kan zilver daardoor procentueel harder stijgen dan goud.

Het omgekeerde geldt echter ook. Bij dalende edelmetaalprijzen of economische onzekerheid kan zilver aanzienlijk sterker onder druk komen te staan.

Een interessante indicator voor beleggers is de goud-zilverratio. Deze verhouding geeft aan hoeveel ounces zilver nodig zijn om één ounce goud te kopen.

Stel dat goud $4.000 per troy ounce kost en zilver $50. Dan bedraagt de goud-zilverratio 80. Dat betekent dat één ounce goud evenveel waard is als 80 ounces zilver.

Wanneer deze verhouding historisch gezien hoog ligt, kan dat erop wijzen dat zilver relatief goedkoop is ten opzichte van goud. Een dalende ratio betekent vervolgens dat zilver beter presteert dan goud. Toch is een hoge ratio op zichzelf geen garantie dat zilver zal stijgen.

Voor beleggers die beide metalen volgen, biedt de goud-zilverratio een aanvullende manier om de relatieve waardering te beoordelen.

Goud en zilver als aanvulling op aandelen en obligaties

Een goed gespreide beleggingsportefeuille bestaat bij voorkeur uit vermogenscategorieën die niet allemaal op dezelfde economische ontwikkelingen reageren.

Aandelen kunnen aantrekkelijk zijn vanwege winstgroei en dividend, terwijl obligaties doorgaans rente-inkomsten bieden. Goud en zilver hebben een andere functie. Ze keren geen dividend of rente uit, maar hun waarde wordt beïnvloed door factoren zoals inflatieverwachtingen, reële rente, valutabewegingen, industriële vraag en geopolitieke onzekerheid.

Vooral goud kan in bepaalde perioden een stabiliserende rol spelen wanneer het vertrouwen in financiële markten afneemt. Die bescherming werkt echter niet onder alle omstandigheden. Ook goud kan tijdens een beurscorrectie tijdelijk in waarde dalen.

Zilver biedt daarnaast kansen op sterkere koersstijgingen, maar brengt ook meer volatiliteit met zich mee.

Door beide edelmetalen te combineren, kunnen beleggers een balans zoeken tussen de defensieve eigenschappen van goud en het hogere koerspotentieel, maar ook hogere risico, van zilver.

Fysiek edelmetaal: daadwerkelijk eigenaar van uw bezit

Wie besluit in goud of zilver te beleggen, kan kiezen uit verschillende mogelijkheden. Denk aan beursgenoteerde producten, mijnbouwaandelen of fysiek edelmetaal in de vorm van munten en baren.

Voor beleggers die vooral waarde hechten aan vermogensbescherming, heeft fysiek edelmetaal duidelijke voordelen. Bij direct eigendom van goud of zilver bezit men het metaal zelf, in plaats van uitsluitend een financiële aanspraak op de waarde ervan.

Fysieke edelmetalen kunnen thuis worden bewaard, maar professionele opslag biedt voordelen op het gebied van beveiliging, verzekering en gemak. Daarbij is het belangrijk te letten op de eigendomsstructuur, opslagvoorwaarden en mogelijkheden om het edelmetaal weer te verkopen.

Ook de fiscale behandeling verdient aandacht. In Nederland is beleggingsgoud onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld van btw. Voor fysiek zilver gelden andere btw-regels. Opslag van zilver in een daarvoor geschikt douanedepot kan, afhankelijk van de constructie en voorwaarden, mogelijkheden bieden om zilver zonder BTW te kopen zolang het metaal onder de betreffende regeling blijft.

Daarnaast moeten beleggers rekening houden met aankoop- en verkoopmarges en eventuele opslagkosten. Die kosten zijn vooral relevant wanneer men voor een kortere periode belegt.

Geleidelijk vermogen opbouwen met edelmetalen

Het juiste aankoopmoment bepalen is zelfs voor ervaren beleggers bijzonder lastig. De goud- en zilverprijs kunnen op korte termijn sterk bewegen onder invloed van economische cijfers, rentebesluiten en internationale gebeurtenissen.

Daarom kan het aantrekkelijk zijn om periodiek een vast bedrag in edelmetalen te investeren. Door bijvoorbeeld iedere maand goud of zilver aan te kopen, spreidt men de instapmomenten en wordt de afhankelijkheid van één specifieke aankoopkoers kleiner.

Bij lagere prijzen koopt men met hetzelfde bedrag meer edelmetaal, terwijl bij hogere prijzen minder wordt aangekocht. Deze methode staat bekend als periodiek beleggen of cost averaging. Doijer & Kalff biedt haar klanten een spaarplan aan waarmee maandelijks goud of zilver kan worden gekocht. Met dit spaarplan kunt u tegen zeer scherpe tarieven periodiek vermogen opbouwen in de vorm van fysiek goud en zilver. 

Het grote voordeel is discipline. In plaats van voortdurend te proberen de markt te voorspellen, bouwt men geleidelijk een positie op. Uiteraard neemt dit het risico op koersverlies niet weg. 

Twee edelmetalen, twee verschillende rollen

Goud en zilver hebben ieder hun eigen plaats binnen een langetermijnstrategie. Goud onderscheidt zich door zijn monetaire functie, wereldwijde acceptatie en relatieve schaarste. Zilver voegt daar een groeiende industriële toepassing en de mogelijkheid van grotere koersbewegingen aan toe.

Juist in een tijd waarin overheden en bedrijven grote schulden hebben, valuta aan koopkracht kunnen verliezen en de wereldwijde vraag naar grondstoffen verandert, verdienen beide edelmetalen de aandacht van beleggers.

Wie goud en zilver koopt, investeert niet in een onderneming of een belofte van toekomstige winst. Men kiest voor tastbare, schaarse grondstoffen waarvan de waarde niet afhankelijk is van één specifieke uitgever.

Goud biedt een historisch beproefde vorm van vermogensdiversificatie. Zilver combineert die edelmetaalfunctie met de kansen en risico’s van een industriële grondstof. Samen kunnen zij een waardevolle aanvulling vormen op een evenwichtig opgebouwde beleggingsportefeuille.

En misschien is dat wel de belangrijkste gedachte achter beleggen in edelmetalen: niet uitsluitend streven naar een hoger rendement, maar ook bewust nadenken over het behoud van vermogen in een wereld die voortdurend verandert.